بحران در صنعت چرم و ارائه راهکار ها و چالش های حمایت

بحران در صنعت چرم و ارائه راهکار ها و چالش های حمایت

مقدمه:بحث بحران در صنعت چرم، بحث جدیدی نیست چرا که در طی سال های گذشته این صنعت قدیمی در ایران با ناملایمت های فراوان مواجه است.ارائه راهکارها و چالش های حمایت.
در عصر جدید و در هزاره سوم، بحران ها واقعیتی جدایی ناپذیر از ماهیت درونی سازمان ها هستند. بحران ها در واقع در اثر رخدادها و عوامل طبیعی و غیرطبیعی (به طور ناگهانی) پدید می آید وسختی و خسارت را به یک مجموعه یا جامعه انسانی تحمیل می کنند.
مدیریت بحران برای مواجهه با موقعیت های غافل گیرکننده و غیر منتظره پیش از هر چیزی نیازمند تجربه، آمادگی، مهارت، سرعت عمل، هوشمندی و خلاقیت است. مدیریت بحران فرآیند برنامه ریزی وعملکرد است که با مشاهده سیستماتیک بحران ها و تجزیه و تحلیل آن ها در جستجوی یافتن ابزاری برای کاهش اثرات بحران است.
مشکلات و بحران های صنعت چرم در ایران

• نبود استراتژی و برنامه ریزی مشخص و کارآمد در صنعت چرم
• بهره وری پایین در واحد های تولیدی چرم
• توجه ناکافی برای نوسازی خط تولید چرم
• رقابت منفی و شکننده میان کارخانجات تولید چرم
• ناهماهنگی با فناوری های روز دنیا
• نبود نیروی انسانی ماهر، متخصص و متعهد در واحد های تولیدی چرم
• مدیریت سنتی در واحدهای تولید چرم
• نبود واحد تحقیق و توسعه و نوآوری در واحد های چرم
• بازاریابی سنتی
• توجه نکردن به برندسازی
• کمبود پوست خام با کیفیت سبک و سنگین
• کنترل ناکافی بر نحوه سلاخی دام برای پوست با کیفیت
• نبود سازمان مشخص ناظر بر نحوه نگهداری پوست سلاخی شده
• نبود سازمان مشخص ناظر بر نحوه حمل پوست تا کارخانه چرم سازی
• صدور جواز تأسیس کارخانه بدون برنامه و ضابطه
• خودکفا نبودن در تولید مواد اولیه با کیفیت

با بررسی مشکلات این صنعت در نهایت می توان آن ها را در سه گروه اصلی دسته بندی کرد:

الف. مشکلات موجود قبل از فرآیند دباغی در صنعت چرم

• کمبود پوست خام سبک و سنگین با کیفیت
• کنترل ناکافی بر نحوه سلاخی دام برای پوست با کیفیت
• نبود سازمان مشخص ناظر بر نحوه نگهداری پوست سلاخی شده
• نبود سازمان مشخص ناظر بر نحوه حمل پوست تا چرم سازی

ب. مشکلات و چالش های موجود در فرآوری و دباغی

• نبود نیروی انسانی ماهر، متخصص و متعهد در واحد های تولیدی چرم
• مدیریت سنتی در واحدهای تولید چرم
• نبود واحد تحقیق و توسعه و نوآوری در واحد های چرم
• بهره وری پایین در واحد های تولیدی چرم
• توجه ناکافی به نوسازی خط تولید چرم
• نبود استراتژی و برنامه ریزی مشخص و کارآمد در صنعت چرم
• صدور جواز تأسیس کارخانه بدون برنامه و ضابطه
• رقابت منفی و شکننده میان کارخانجات تولید چرم
• خودکفا نبودن در تولید مواد اولیه با کیفیت
• ناهماهنگی با فناوری های روز دنیا

ج. مشکلات موجود در نظام توزیع و صادرات

• بازاریابی سنتی
• توجه نداشتن به برندسازی
• عدم توانایی و مشکلات در تامین و دریافت ارز صادراتی

در ادامه به توضیح و ارائه راهکار در مورد برخی از موارد و مشکلات ذکر شده می پردازیم.

• نبود استراتژی و برنامه ریزی مشخص و کارآمد در صنعت چرم:

لزوم برنامه ریزی وداشتن استراتژی جامع و کارآمد در هر کاری بر هیچکس پوشیده نیست و صنعت چرم نیز از این امر مستثنی نیست.
باوجود داشتن چندین برنامه استراتژی و برنامه ریزی ناقص و ناکارآمد و هزینه های گزاف برای تدوین آن ها، برنامه ریزی دقیقی برای استفاده از تجارب دیگرکشورهای صاحب نام در این صنعت هم وجود ندارد.
همه متولیان در صنعت چرم اتحادیه ها، تشکل ها و حتی تدوین کنندگان استراتژی ها به فکر نام خود، کارگاه و کارخانه و یا تشکل خود هستند و هیچ آینده روشنی را برای این صنعت متصور نیستند.
از پیدایش صنعت چرم در ایران تا به امروز برنامه جامعی برای بهبود و کیفیت بخشیدن به صنعت دامی و پوست کشور وجود نداشته و یا به صورت عملیاتی نبوده اند.
پوست به عنوان ماده اصلی دباغی باید همیشه مورد توجه قرار گیرد و پوست عامل حیات بخش به چرمشهرهاست. بی توجهی به پوست زیان های جبران ناپذیر زیست محیطی و در نهایت چرم بی کیفیت را منجر می شود.

صدور جواز تأسیس کارخانه بدون برنامه و ضابطه

ایجاد واحد های کوچک تولید بدون خطوط کامل تولید فاقد ارزش افزوده بالا بوده و امکان رقابت در سطح بین المللی و حتی در دراز مدت در سطح داخلی را نیز نخواهد داشت.
نداشتن برنامه راهبردی جامع کاربردی و ارائه موافقت اصولی و جواز تاسیس واحد تولیدی و بی توجهی به اولویت های سرمایه گذاری در بخش های مختلف این زنجیره، مشکلی را به وجود آورده که امروزه با آن مواجه هستیم.
ناهماهنگی در بخش های مختلف مانند گمرگ و اداره صنعت، معدن وتجارت و دیگر سازمان ها (که خود نشانگر فقدان برنامه در صنعت چرم است) باعث شده تا واحد های تولید چرم که فاقد موافقت اصولی و جواز هستند، به راحتی امکان فعالیت در بازار داخلی وحتی در زمینه صادرات هم فعالیت داشته باشند.
در موضوع ارائه موافقت اصولی باید یک طرح و برنامه مشخصی مبنا قرار گیرد.
فرد و گروهی که برای سرمایه گذاری و دریافت موافقت اصولی به نهادهای ذی ربط مراجعه می کند باید با ارائه آموزش های مورد نیاز، آنها را با قوانین آشنا کرده و بعد از اخذ صلاحیت های لازم به صدور موافقت اصولی اقدام کرد و حتی باید موافقت اصولی های قدیمی نیز هز از چندگاهی مورد بازبینی قرار گیرند.
لازم به ذکر است که در ارائه موافقت اصولی نیز میزان مشخصی از آزادی در نظر گرفته شود چون که ارائه موافقت اصولی به صورت محدود و سخت گیرانه منجر به انحصار می شود.

رقابت منفی و شکننده میان کارخانجات تولید چرم

هر صنعتی زمانی می تواند بالنده و شکوفا باشد که بتواند مدیریت مالی درستی انجام داده و با مدیریت بازاریابی صحیح به توسعه و نوآوری دست یابد.
در حال حاضر، رسیدگی ناکافی ارگان های ذی صلاح موجب وجود کارگاه های متعدد بدون مجوز و در نهایت منجر به تولید چرم بی کیفیت شده است.
متأسفانه به دلیل بالا بودن هزینه های تولید و فقدان مدیریت متخصص و آشنا به علم روز بسیاری از کارگاه های تولیدی برای اینکه بتوانند قیمت تمام شده خود را کاهش داده و بازار را از آن خود کنند، اقدام به تولید محصول بی کیفیت کرده و با دست زدن به انواع روش های نادرست، سعی در کاهش هزینه های تولید خود کرده اند و در نهایت به علت ناآگاهی از علم نوین مدیریت مالی برای فروش مدت های بیش از یک سال را به مشتری خود پیشنهاد می دهند.

بحران در صنعت چرم و ارائه راهکار ها و چالش های حمایت

حمایت از خودکفایی در تولید مواد اولیه با کیفیت

وابستگی بخش اعظم مواد اولیه صنعت دباغی به واردات باعث بروز مشکلاتی زیادی شده است.
در این بین مواد اولیه تولید داخل توان رقابت با مواد خارجی خود را نداشته و یا مانند مواد فینیش بطور کل در داخل تولید نمی شوند.

نا هماهنگی با فناوری های روز دنیا

یکی از بزرگترین مشکلات صنعت چرم، آشنا نبودن با علم نوین مدیریت است.
به عنوان مثال بیشتر صاحبان واحد های تولیدی دارای پست های سازمانی متعددی هستند و به عنوان مدیر بازاریابی، مدیرتولید، مدیرمالی و… در واحد های خود بدون تقسیم کار مشغول به فعالیت هستند.
در حالی که از ابتدایی ترین قوانین تولید، اقتصاد، مدیریت و تکنولوژی آگاهی کافی هم ندارند و این امر باعث می شود برای متولیان واحد های تولیدی مفهوم سود و زیان، نوآوری، بهره وری، تکنولوژی و… بی مفهوم بوده و مشکلاتی که امروز با آن در چرمشهر مواجه هستند را موجب شد.
با مطالعه در کشورهایی که در صنعت چرم پیشتاز هستند مشاهده می شود که سطح بالایی از تکنولوژی مورد استفاده قرار می گیرد که در نتیجه بهره وری بالاتری را به همراه دارد.
ماشین آلات با عمر بیش از 5 سال در صنعت چرم توان نه تنها رقابت جهانی را ندارد بلکه در زمانی نزدیک بازار داخلی را که با واردات بی رویه چرم نیز مواجه هست را از دست خواهند داد.

بازاریابی سنتی

هنگامی که کارخانجات صنعت چرم پس از پشت سر گذاردن مشکلات فراوان، موفق به تولید می شوند، با مشکلی دیگر مواجه می شوند که اگر از مشکلات قبلی بزرگتر نباشد کوچکتر و کم اهمیت تر نیست و آن مشکلات مربوط به توزیع فروش و بازاریابی محصولات است.
از آنجایی که چرم از پوست طبیعی به دست می آید و واحد تولیدی فقط بر دباغی آن می تواند تاثیر گذارد و بقیه خصوصیت های آن از طبیعت الهام می گیرد و این باعث می شود تا خریداران چرم از آنها برای پرداخت های طویل مدت و یا پرداخت نکردن ، مرجوعی جنس خریداری شده بعد از زمان زیاد و… استفاده کنند.

بحران در صنعت چرم و ارائه راهکار ها و چالش های حمایت

توجه نداشتن به برندسازی

از آنجایی که چرم تولید شده بایدبه محصول چرمي مانند کیف، کفش، کمربند، مبل و یا لباس چرمي تبدیل شود و مصرف کننده نهایی فقط با برند سازنده محصول چرمی در ارتباط است، همواره برندسازی در صنعت چرم کمرنگ است چون مصرف کنندگان چرم نیز خود را متعهد به حفظ برند تولیدکننده چرم نمی کنند.
این امر در صنعت چرم بی معنی جلوه می دهد.
اگر مصرف کننده نهایی یعنی مردم عادی از فروشندگان محصولات چرمی خواستار شناسنامه ای برای محصول چرمي باشند که در آن نوع چرم و دیگر وسایلی را که محصول نهایی با آن تهیه شده است و همچنین ارگان های ذی صلاح تولیدکننده محصول چرمي را موظف به رعایت این امر کنند برندسازی در واحد های تولیدی معنی خاصی به خود گرفته و همه سعی در تولید چرمي با کیفیت و رعایت استانداردهای نوین جهانی را خواهند داشت.

نتیجه گیری, پیشنهادات و راهکار

صنعت چرم نیازمند یک برنامه راهبردی جامع جدید و کاربردی است که باید از زمان پرورش دام، زمان ذبح، نگهداری پوست، حمل پوست، دباغی و مراحل تولید را با استفاده از علم نوین دنیا تدوین شود و استفاده از تجربیات کشورهای پیشرو در این صنعت موجب جهانی شدن این صنعت می شود.
با این تفاسیر مهمترین راهکارها و رهیافت های لازم برای حل مسائل و مشکلات صنعت چرم به شرح زیر پیشنهاد می شود:
1- تدوین برنامه راهبردی جامع و کاربردی زیر نظر متخصصین کارآزموده برای صنعت چرم
2- استفاده از مراکز آموزشی به روز دنیا در صنعت چرم برای تربیت متخصصین
3- نظارت بر موافقت اصولی برای واحدهای تولیدی
4- استفاده هرچه موثرتر از سیستم های علمی بازاریابی و فروش
و تمام پیشنهادهایی که در ویدیو ی بالا گفته شده

منابع:

1- مردوخی، بایزید، نقش سرمایه در توسعه اقتصادی، ماهنامه اطلاعات سیاسی و اقتصادی، سال سوم، شماره هشتم، مرداد و شهریور 1368
2- عظیمی، حسین، مدارهای توسعه نیافتگی در اقتصاد ایران، چاپ اول، نشر نی، تهران 1371
3- دعایی، حبیب الله، مدیریت منابع انسانی، چاپ دوم، 1377
4- رحیم یزارچی، محمد رضا و همکاران، بحران صنعت نساجی و ارایه راهکارها، سومین کنفرانس ملی مهندسی نساجی و پوشاک، یزد، اردیبهشت 1390

نویسنده: دكتر محمد دباغي صدر
دكترای مديريت استراتژیك، تبريز، ايران

تکنولوژی تولید محصول چرم طبیعی

تکنولوژی تولید محصول چرم طبیعی

تکنولوژی: موارد مورد نیاز برای آغاز تولید محصول چرم

  1. قالب یا مانکن
  2. ایده و طرح یا مدل
  3. مواد خام مانند چرم طبیعی، انواع چسبها، انواع نخ ها، لایی ها، آسترها، یراق آلات و ….
  4. انواع ابزارهای تولید مانند ابزارهای برش و دوخت و حالت دهی و …
1- قالب یا مانکن

قالب شکل سه بعدی از جسم یا بخشی از بدن است که میخواهیم با محصول چرم خود آن را بپوشانیم.
قالب را می توان بصورت یک شیئ فیزیکی و یا یک تصویر سه بعدی داشت.
قالب تعیین کننده اندازه های مختلف الگو است.
وجود قالب فیزیکی در تولید برخی از محصول چرم طبیعی همچون کفش و انواعی از پوشاک الزامی است.
از قالب فیزیکی علاوه بر تعیین اندازه های مختلف برای فرم دهی به قطعات بریده شده چرمی نیز استفاده می گردد.
کیفیت قالب در میزان راحتی و رضایت مصرف کننده بسیار موثر است.
حتی در تولید انواع کیف ها و پوشش های اکسسوری ها نیاز به قالب داریم. در این موارد اکسسوری مورد پوشش یا ابعاد اسکناس یا دسته چک به عنوان قالب مطرح هستند.
در ساخت کفش قالب دارای اهمیت فوق العاده است.
اندازه های مختلف مورد استفاده در الگو از مانکن استخراج میگردد.
در ساخت کفش و پوشاک برای هر سایز استاندارد قالب مخصوص لازم است.
طراحی استاندارد قالب ها نیازمند دانش کافی از آناتومی بدن و تسلط بر ارگونومی در طراحی است.
تحقیقات نشان داده است که سایز پا و سایر اندام ها در قاره ها و کشورهای مختلف متفاوت است. به همین دلیل انواع سایز بندیها در دنیا وجود دارد.
با انجام تحقیقات میتوان سایزهای استاندارد مناسب برای یک جامعه را استخراج و مبنای طراحی قالب قرار داد. با این کار راحتی محصول تولیدی افزایش قابل توجهی می یابد. به عنوان مثال در یک تحقیق در کشور هند مشخص شده است که شکل پا در این کشور متفاوت از قالب استاندارد کفش در اروپاست. تفاوت در ارتفاع قوزک، میزان قوس پا و پهنی یا گستردگی سینه پا بوده است.

ایده یا طرح(Basic Design)

واژه Design در زبان انگلیسی به صورت فعل و اسم معنا دارد و به نوعی فرآیند و محصول چرم آن گفته می شود که منجر به ایجاد زیبایی و در نتیجه تحسین انسانی میگردد.
انسان موجودی است که به محیط اطراف خویش نگریسته و زیبایی های آن را دیده و تحسین میکند. توانایی درک و تحسین زیبایی از مواردی که انسان را از سایر حیوانات متفاوت میسازد.
زیبایی به دو نوع زیبایی های طبیعی(آسمان آبی، دریا، درختان،…) و زیبایی های ناشی از هنر قابل تقسیم است.
هنر به دو نوع هنر کاربردی و زیبا قابل تقسیم است. آنچه که در طراحی محصول چرم طبیعی مدنظر است بیشتر از نوع هنرهای کاربردی است.

عناصر تشکیل دهنده طرح

عناصر اصلی تشکیل دهنده طرح عبارتند از: خط، شکل یا فرم، ارزش، رنگ و بافت
1. خط: از به هم پیوستن نقاط خط به وجود می آید. انواع خط عبارتند از مستقیم و منحنی

انواع خط های مستقیم عبارتند از :
عمودیتکنولوژی تولید محصول چرم طبیعی
افقی
پراکنده
شکسته
با لبه های ناصاف
قطری
انواع خطوط منحنی عبارتند از:
با انحنای ملایم
گردش کامل
گردش های ترکیبی
گردش بینهایت

عملکرد خطوط:

جداسازی و مشخص کردن فضاها و مساحت ها
انتقال معنا یا اعمیت عاطفی یا روانی
1- کنترل حرکت چشم: خطوط مستقیم مفاهیمی همچون استحکام و مردانگی و جهت داشتن و سادگی را متقل میگنند و خطوط منحنی مفاهیمی همچون نرمی و آزادی و زنانگی و تنوع را. هر یک از انواع خطوط مستقیم و منحنی نیز خود مفاهیم خاص خود را انتقال میدهند. به عنوان مثال خطوط قطری مفهوم حرکت و عمل و خطوط پراکنده مفهوم تضاد و درگیری را انتقال میدهند.

2. شکل یا فرم: با اتصال خطوط مستقیم یا منحنی شکل ها یا فرم ها به دست می آیند.
از به هم پیوستن خطوط مستقیم مربع، مثلث و مستطیل و از به هم پیوستن خطوط منحنی دایره و بیضی ها ایجاد می شوند.
از ترکیب خطوط منحنی و مستقیم انواع شکل های سه بعدی همچون مکعب، مخروط، استوانه و هرم به دست می آید.

3. ارزش: به معنای میزان تیرگی و روشنایی است. میزان تیرگی و روشنایی در مقیاس خاکستری و در فام ها تعریف میشود.
با استفاده از ارزش میتوان مفاهیمی همچون جامد و یکنواخت بودن، فاصله و عمق و مود یا حالت را انتقال داد. انواع حالت های روانی و احساسی با استفاده از ارزش قابل انتقال هستند.

تکنولوژی تولید محصول چرم طبیعی

4. رنگ: احساسی است که در اثر تحریک اعصاب نوری در ما ایجاد میگردد.
رنگ دارای سه بعد اصلی است که اغلب بصورت فام، ارزش و شدت تعریف میگردند.
رنگ اشیا تاثیری روانی بر روی درک انسان میگدارد. برای مثال اجسام بزرگ دارای رنگ های سرد، کوچکتر دیده می شوند و استفاه از رنگ های گرم همچون قرمز باعث بزرگتر دیده شدن اشیا میگردد.
انواع مختلفی از هم نشینی و هارمونی رنگ ها تعریف شده و به کار برده میشود. به عنوان مثال استفاه از سایه های مختلف یه رنگ(همنشینی مونوکروماتیک) یا استفاده از رنگ های متضاد.
هر رنگ مفاهیم و احساساتی را به بیننده منتقل میکند. برای مثال رنگ قرمز نشان دهنده خشونت و خطر و یادآور خون و آتش و عصبانیت است و رنگ زرد انگیزه بخش و گرم وشادی بخش و یادآور تابش خورشید است.

5. بافت: کیفیت سطح یک شیئ بافت آن نامیده می شود.
بافت سطح منجر به ایجاد ظاهر متفاوت و در نتیجه ایجاد احساسات متفاوت در انسان میگردد. برای مثال بافت های منجر به ظاهر براق احساس یکنواخت بودن سطح و بافت های منجر به سطوج کدر احساس قدرتمندی سطح را ایجاد میکنند.

اصول طراحی

تعادل یا یالانس
نسبت
تکرار
ریتم
تاکید

1. تعادل یا بالانس:تکنولوژی تولید محصول چرم طبیعی

 

 

 

 

2. نسبت: همنشینی قسمت های مختلف طرح در کنار یکدیگرتکنولوژی تولید محصول چرم طبیعی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3. ریتم: چگونگی تکرار اجزای تشکیل دهنده یک کل:تکنولوژی تولید محصولات چرم طبیعی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4. تکرار مشاهده مجدد واحدهای سازنده ظرح در ابعاد و تکرارهای مختلف:تکنولوژی تولید محصولات چرم طبیعی

 

 

 

 

5. تاکید: ارزش گذاری بصری به گونه ای که در هنگام دیده شدن وزن روانی متفاوتی ایجاد شود.تکنولوژی تولید محصولات چرم طبیعی

 

 

 

 

انواع روش های طراحی در دنیا تعریف شده است که دسته بندی اصلی انواع طراحی در شکل روبرو دیده می شود:تکنولوژی تولید محصولات چرم طبیعی
تغییر روش طراحی در حقیقت تغییر روش مشاهده یا تغییر روش ترجمه مشاهدات است. به عنوان مثال روش طبیعی به دنبال تصویر یک به یک و کاملا همسانی از طبیعت یا شیئ اولیه است اما روش هندسی به دنبال ترجمه تصویر اولیه دریافتی با استفاده از اشکال هندسی است.

پرسپکتیو

پرسپکتیو چگونگی عمق دادن به یک طرح است. با استفاده از پرسپکتیو یک طراحی دو بعدی سه بعدی دیده میشود و یا میتوان یک شیئ سه بعدی را بر روی صفحه دو بعدی تصویر کرد. همچنی پرسپکتیو به تعیین چگونگی دیده شدن یک شیئ در هنگام نگریستن به آن از زوایای مختلف کمک می کند.
انواع مختلفی از پرسپکتیو در طراحی به کار میروند، از جمله پرسپکتیوها یک، دو و سه نقطه ای

نوشتار، دستخط، فونت

در طراحی های صنعتی، طراحی بدون نوشتار فاقد توانایی انتقال پیام مد نظر طراح خواهد بود و نیاز به نوشتن برند، عنوان و اطلاعات شیئ وجود دارد. ازین رو دستخط یا فونت و ابعاد و برجسته یا مسطح بودن نوشتار و …. بر کیفیت طراحی تاثیر بسزایی دارد.
نوشتار با توجه به میزان گستردگی حروف و میزان تاکید بر حروف و همچنین با توجه به دستخط یا فونت مورد استفاده طراحی و یا در یک طرح به کار برده می شود.

مشخصات یک طرح خوب در تولید محصول چرم طبیعی

1. میبایست متناسب با کاربرد مد نظر آن باشد
2. میبایست متناسب با موادی باشد که در ساخت آن شیئ به کار میرود
3. میبایست مناسب روش تولیدی باشد که در تولید آن شیئی به کار می رود.

لازمه دستیابی به این سه مشخصه این است که طراح از روش های تولید و مواد بکار رفته در تولید و نیازهای انسانی مطرح در شیئ شناخت کافی داشت باشد. به همین دلیل است که بهترین طراحی ها اغلب توسط تیم های طراحی که متشکل از مجموعه از افراد با تخصص در هر یک از زمینه های ذکر شده است و یا توسط افراد دارای تجربه در زمینه های مورد نیاز انجام میگیرد.

توصیه ها برای دستیابی به یک طرح خوب

برای یافتن ایده به طبیعت توجه کنید. اشیاد را ساده نگه دارید و اجازه دهید که کاربرد تغییرات مورد نیاز در ظاهر شیئی را هدایت کند.
در استفاده از تزیینات زیاده روی نکنید.
تا حد امکان اجازه دهید که مواد به کاررفته در تولید ظاهر طبیعی خود را نشان دهند و تزیینی طبیعی بر روی کار بوجود آورند. اجزا را با رنگ نپوشانید و از کاربرد تعداد زیادی مواد مختلف در یک شیئ پرهیز نمایید.

تبدیل طرح به الگو

در بسیاری از موارد طراحی تولید به صورت تصویر کردن یک شیئ سه بعدی انجام میگیرد. پس از انجام طراحی لازم است که تصویر سه بعدی به یک تصویر دو بعدی مسطح تبدیل شود تا امکان برش آن وجود داشته باشد.
به تبدیل طرح سه بعدی به تصویری دو بعدی طراحی الگو نیز گفته میشود.
امروزه فرآیند تبدیل طرح سه بعدی به الگوی دو بعدی بصورت یک سری محاسبات استاندارد در آمده و طراحی الگو یک علم محسوب میگردد که امکان یادگیری آن به سهولت ممکن است.

برش

پس از تهیه الگو تولید محصول چرم، الگو به قطعات مختلف تقسیم شده و هر قسمت بر روی ماده مورد نظر قرار گرفته و برش انجام میشود.
کیفیت مرحله برش تعیین کننده کیفیت تمامی مراحل بعدی است و اشتباهات ایجاد شده در این مرحله قابل اصلاح در مراحل بعدی نخواهد بود.
دقت در برش، داشتن خطوط یکنواخت و بدون زواید، در نظر گرفتن لبه های اضافه برای اتصالات و دوخت ها، حفظ تناسب میان قسمت های مختلف مورد برش از جمله مواردی هستند که در فرآیند برش می بایست مد نظر قرار گیرند.
ابزارهای مختلفی برای برش محصولات چرمی به کار برده میشوند که بسته به روش و مقیاس تولید و نوع کالای تولیدی ابزار مناسب انتخاب میگردد. برای مثال در تولید دستی و تعداد کم از قیچی ها و کاترها و در تولیدات صنعتی از انواع میزهای برش دارای مکش و تیغه اتوماتیک و دستگاه های برش لیزری استفاده میگردد.
ابزار برش چرم متفاوت از ابزارهای برش سایر منسوجات است که به ضخامت و استحکام بیشتر چرم مربوط است. بنابراین در انتخاب ابزار برش مناسب با توجه به نوع ماده مورد برش باید دقت نمود.

اتصال قطعات الگو محصول چرم

پس از برش قسمت های مختلف الگوی تولید یک محصول چرم میبایست این قطعات مختلف به یکدیگر متصل گردند. استفاده از چسبها، دوخت و انواع ولدینگ یا جوش برای اتصال قطعات مختلف مرسوم و کاربردی است.
در تولید محصول چرم اغلب فرآیند اتصال به این ترتیب انجام میگیرد که در ابتدا قطعات با استفاده از چسب به یکدیگر متصل میگردند تا جابجای نسبت به یکدیگر نداشته باشند. سپس دوخت و یا جوشکاری دو یا چند قطعه به یکدیگر انجام میشود.
برای مثال در تولید یک کیف پول ابتدا قطعات و لایه های مختلف با استفاده از چسب روی یکدیگر ثابت میشوند و سپس دوخت این اتصالات را محکم تر کرده و همچنین جنبه تزیینی نیز ایجاد میکند.

چسباننده ها

یک چسباننده ماده ای است که توانایی نگهداری دو ماده در کنار یکدیگر ابا استفاده باز اتصال دو سطح را دارد.
واژه چسباننده یک واژه کلی است و شامل بتون، چسب و خمیر ها میشود.
چسباننده ها کاربردهای بسیاری در صنعت دارند و از مواد کمکی مهم هستند.
اصلی ترین مزایای چسبانندده ها عبارتند از:
اتصال فیلم های نازک، الیاف و ذرات کوچک که توسط روشهای دیگر به خوبی به و یا اصلا انجام نمی شوند با استفاده از چسباننده ها به سرعت و سادگی انجام میگیرد.
در سطوحی که توسط چسباننده ها به هم متصل شده اند تنش ها در کل سطح گسترش می یابند(در اتصال با سایر روشها تمرکز تنش در نقطه اتصال وجود دارد)
استحکام نسبت به وزن مصرفی و پایداری ابعادی مواد غیر همگن با استفاده از چسباننده ها بهبود می یابد.
خطوط تشکیل شده از چسباننده ها ایجاد ایزولاسیون در برابر الکتریسیته و رطوبت و بخار آب و … می نماید
موادی که شباهتی با یکدیگر ندارند با استفاده از چسباننده ها به یکدیگر متصل شده و خواصی که ترکیب این لایه ها بروز میدهند بهتر از خواص هر یک از لایه در حالت کاربرد به صورت منفرد است.
اتصال با چسباننده ها سریعتر و ارزانتر از سایر روشهای اتصال است.

دسته بندی چسباننده ها

به روش های مختلفی می توان چسباننده ها را دسته بندی نمیود به عنوان مثال ساختار شیمیایی، نحوه ایجاد اتصال، نحوه فیکس شدن و … . در صنعت کفش سازی روش معمول برای دسته بندی چسباننده ها بر اساس محیط انتقال (حلال) چسباننده و بر اساس منشا ماده است. در این روش دسته بندی بسیاری از چسباننده ها که ئارای ساختار شیمیایی یکسان هستند در چند دسته مختلف قرار میگیرند.
در اینجا دسته بندی چسباننده ها بر اساس محیط انتقال گفته میشود.

دسته بندی چسباننده ها: چسباننده های مائی

1. با منشا حیوانی: کازئین، چسب پوست، چسب ماهی، سفیده تخم مرغ
2. با منشا گیاهی: آهار، خمیر آرد، دکسترین، گلوکوز، رزین های گیاهی، لاتکس طبیعی
با منشا مصنوعی یا نیمه مصنوعی: سلولز و مشتقات چوب، نیترات سلولز، روغن متیل سلولز بر پایه پلی یورتان
منشا بشرساخت: رزینها، فرمالدهید، ملامین، فنول ها، برخی از اکریلیکها،، بوتادی ان ها، PVC، PVA، …
چسبهای مائی کاربردهای بسیاری دارند و بصورت محلول و یا امولسیون به کار رفته و باقیمانده این مواد به آب حساس است.

دسته بندی چسباننده ها: چسباننده های در حلال آلی

1. لاستیک ها: لاستیک طبیعی، مشتق شده از لاستیک لاتکس، محلول در حلا هایی مانند تتراکلرید کربن، تری کلراتیلن یا بنزن
2. لاستیک های مصنوعی چسباننده:
پلیکلروپرین ها
پلی یورتان ها
لاستیک ها بوتیل و پلی ایزوبوتیل ها
لاستیک ها نیتریلی و اکریلونیتریلی که برای لمینیت کردن به کار میروند
لاستیک ها استایرن بوتادی ان که به عنوان چسباننده ها حساس به فشار به کار میروند
لاستیک ها ترموپلاستیک
3. چسباننده ها سلولزیک: نیتروسلولزها

دسته بندی چسباننده ها: چسباننده های جامد

1. موادی که در اثر حرارت دیدن ذوب میشوند: پلی آمیدها، پلی استرها، EVA
2-  رزینها ی چسباننده: اپوکسی و آمینورزینها

مفاهیم پایه ای اتصال چسبیدن

زیگولوژی دانش اتصال مواد است که شامل مطالعه انواع روشهای اتصال مانند چسباندن، جوش دادن و اتصالات مکانیکی و … میشود. در صنعت ساخت کفش تنها دو مفهوم از دانش زیگولوژی کاربرد دارد: چسبیدن و چسبیدن مکانیکی
1. چسبیدن: بین سطح مورد اتصال و ماده چسباننده یک اتصال شیمیایی ایجاد میشود. بنابراین لازم نیست که ماده چسباننده به سطح نفوذ کند بلکه میبایت توانایی انجام یک واکنش شیمیایی را داشته باشد.
2. اتصال مکانیکی: یک اتصال فیزیکی برقرار میشود که در این حالت ماده چسباننده به درون ساختار نفوذ سطح نفوذ میکند و ازین طریق باعث ایجاد اتصال دو سطح میگردد. بنابراین این روش اتصال تنها در مورد مواد متخلخل قابل انجام است. چرم و منسوجات از جمله مواد متخلخل هستند. در این اتصال ماده چسباننده در حالت مایع به درون سطوح نفوذ کرده و پس از تبخیر حلال بصورت جامد ایجاد اتصال مینماید. این اتصال بدونشکستن ساختار سطح ویا ساختار ماده چسباننده جامد شکسته نمی شود. هرچه سطوح متخلخل تر باشند مقدار بیشتری از ماده چسباننده باید به کار برده شود.

خصوصیات مواد چسباننده

خصوصیاتی از مواد چسباننده که در عمل تولید دارای اهمیت هستند عبارتند از:
ویسکوزیته
تکTack: ماده چسباننده ای که دارای این خصوصیت باشد در حالتی که روی یک سطح را پوشانده است در تماس با سطح دیگری باعث ایجاد اتصال میگردد. به نوعی میزان تمایل و سرعت چسبندگی است.
پلاستیسیته: توانایی پذیرفتن تغییر شکل بدون پاره شدن
استرینجینسStringiness: توانایی تولید فیلامنت هایی در زمانی که دو سطح پوشانده شده با ماده چسباننده از هم جدا می شوند
نفوذ
پوشش دهی
زمان خشک شدن
زمان ست شدن
زمان کارکرد یا Pot life
زمان نگهداری یا شلف تایم
دمای فعال سازی

انتخاب ماده چسباننده مناسب برای تولید

نکات اصلی که در هنگام انتخاب ماده چسباننده در صنعت تولید کفش باید مد نظر قرار گیرند عبارتند از:
قیمت
استحکام
تناسب ماده برای استفاده با مواد کفش
تناسب با فرآیندهای کفش سازی

ملاحظات کلی محصول چرم
قیمت فاکتور مهمی است اما نباید تنها فاکتور در تصمیم گیری باشد چرا که هزینه اولیه تنها هزینه ای نیست که میبایست در فرآیند تولید محصول چرم مدنظر قرار گیرد. مقدار مصرف ماده، مسزان دور ریز ماده و نوع ابزار و مقدار نیروی کار مورد نیاز موارد دیگری هستند که بر روی هزینه به کار گیری تاثیر گذارند.
استحکام: میبایست برای طوبل عمر و نوع استفاده محصول چرم مناسب باشد
ملاحظات کلی: 1. بطور کلی میبایست مدت زمان نگهداری طولانی باشد. 2. بهتراست که ماده غیرسمی و غیر آتش زا باشد. 3. ماده نباید در حین خشک شدن جمع شود چون در صورت جمع شدن باعث ایجاد چروک میگردد. 4. امکان پاک کرده ساده ماده یک مزیت محسوب میگردد برای مواردی که چسب به اشتباه بکار برده شده و نیاز است که بدون برجای گذاشتن لکه حذف شود. 5. ماده نباید باعث تغییر رنگ یا تخریب تکمیل نهایی رویه گردد. 6. اکان کاربرد ماده در کاربردهای متنوع یک مزیت محصوب میگردد چرا که فرآیندهای خرید و انبارداری و دستورالعمل های کاربرد را ساده سازی میکند

مواد چسباننده که در صنعت کفش و محصولات چرمی به کار میروند

1. لاتکس لاستیک طبیعی: این ماده از یک درخت بدست می آید و محتوی 35% ماده جامد است.
2. چسب لاستیک: لاستیک طبیعی و لاتکس خشک شده است که در یک حلال آلی مانند کربن تتراکلراید یا تری کلرواتیلن یا بنزن حل شده تا ماده چسباننده تولید شود.
3. پلی کلوپرین ها: این مواد پایه یکی از بزرگتریو مهمتری دسته های چسباننده های لاستیکی هستند.
4. پلی یورتان ها: پلی یورتان ها نسبت به سایر مواد چسباننده جدیدتر هستند. استفاده از این مواد بخاطر رفتارهای بی نظیرشان در حال افزایش است.
نیتروسلولزها: از نیتروسلولز حل شده در حلال قوی دارای گروه کتون تولید می شوند. این مواد اولین دسته مواد مصنوعی بکار رفته در صنعت کفش بودند اما به تدریج با پلی کلوپرین ها و پلی یورتان ها جایگزین شدند.
6. موادی که در اثر حرارت ذوب می شوند: این مواد در حالت عادی جامد هستند. ماده خام این دسته یک پلاستیک است . اغلب برپایه پلی استرها یا پلی آمیدها و در برخی موارد برپایه EVA یا PU هستند.
7. سیستمهای ترکیبی دوجزیی: می توان از پلی کلروپرین و پلی یورتان در یک سیستم دوجزئی همراه بایک ماده ایجاد کننده واکنش استفاده کرد. اغلب این ماده ایجاد کننده اتصال یک پلی ایزو سیانات است. این سیستم ها در مواردی که یک اتصال قوی و مقاومت بالا در برابر حرارت مورد نیاز است به کار میروند.

کاربرد چسباننده ها

1. آماده سازی سطح: سه نوع آماده سازی سطح وجود دارد:
مکانیکی: برش دادن سطح، سمباده زدن و صیقل دادن سطح
شیمیایی: تمیزکردن سطح با استفاده از یک حلال آلی
هالوژناسیون یا کلردهی سطح
2. روش کاربرد: بسته به جامد یا مایع بودن ماده متفاوت است. در مواد مایع از انواع ابزارها همچون برسها و اسپری ها و کوت کننده استفاده می شود. در استفاده از مواد جامد از دستگاه های خاص این کار استفاده می شود.
3. فعال سازی: در صورتی که برای فعال شدن نیاز به حرارت باشد از تابش اشعه مادون قرمز یا لامپ های هالوژنی می توان استفاده کرد. پرس کردن: انواع دستگاه های اعمال فشار پنوماتی یا هیدرولیک می توان استفاده نمود. میزان فشار اعمال شده میبایست در تناسب با نوع مواد باشد.
4.

منسوجات

مواد الیافی تاب داده شده شده و چندلاشده از فلامنت ها یا الیاف کوتاه
پارچه های ساخته شده از فیلامنت ها، الیاف کوتاه، یا نخ ها که با فرآیندهای بافت یا روش های اتصال و تجمع الیاف بصورت یک لایه بی بافت تولید می شوند.
کاربردهای اصلی منسوجات در صنعت پایپوش عبارتند از:
اتصال و کنار هم قرار دادن مواد برای:
دوخت، کوک زنی، دوخت تزیینی محصول چرم
استحکام بخشی محصول چرم
متصل کردن تریشه ها، دکمه ها، بندها و …
اتصال رویه و زیره کفش
آستری برای پشش داخلی و پنهان سازی و استحکام بخشی و حالت دهی
مواد رویه کفش
زیرآیند پوشش ها
زیرآیند مواد دهی
مواد نمدی و بی بافتها

الیاف و نخ ها: تولید نخ

نخ ها از کنار هم قرار دادن الیافی که به اندازه کافی طولانی باشند تشکیل می شوند.
سه نوع الیاف وجود دارد:
الیاف طبیعی شامل الیاف حیوانی و گیاهی
الیاف مصنوعی که از بازساخت الیاف طبیعی بدست می آیند
الیاف مصنوعی که از پلیمرهای مصنوعی حاصل می شوند.
نخهای ریسیده شده: اغلب نخهای معمول از ریسیدن الیاف به دست می آیند. در طی فرآیند ریسندگی الیاف درکنار یکدیگر منظم شده و سپس به آنها تاب اعمال می شود.
در ریسین نخ های یکسره فرآیند تولید الیاف و تبدیل الیاف به نخ بصورت همزمان انجام میشود.
برای استحکام بخشی به نخ از اعمال تاب استفاده می شود.
دو نوع تاب ساعتگرد و پادساتگرد وجود دارد. نوع تاب بر میزان استحکام موثر نیست اما بسته به نوع دستگاه دوخت نوع تاب اهمیت پیدا میکند.
بصورت معمول نخ ها بصورت دولا یا سه لا تولید میگردند. بسته به کاربرد تعداد لایه های نخ و نحوه پیچیده شدنشان تغییر میکند.

الیاف و نخ ها: تولید نخ

برای تولید نخ های با استحکام بالا نخ ها 2 و 3 لا مجددا به دور یکدیگر پیچیده می شوند. و نخ های 4، 6، یا 9 لایه را تولید میکنند.تکنولوژی تولید محصولات چرم طبیعی

 

 

 

 

 

 

همیشه تاب هر لایه الیاف برخلاف جهت تاب چندلاکنی آن لایه است.تکنولوژی تولید محصولات چرم طبیعی

 

 

 

 

 

 

منبع

گردآورنده: خانم دکتر ضیغمی (استاد دانشگاه چرم تهران)